Badaramagu hainbat egun edozein lekutan gai bera dabilela bolo-bolo: Basauritar gaztearen heriotza pilotakada baten ondorioz. Egun batzuk behar izan ditu Ares jaunak egun horretako hainbat lekukok argi eta garbi esaten zutena baieztatzeko: Ertzaintzak erabilitako pilota batek jo zuela Iñigo. Irrati-telebistan, egunkarietan, tabernetan ere Euskal Herrian zaharra den debatea berriro ere kalean daukagu.

Azkenengo hamarkadetan kolore desberdinetako poliziek hainbat tresna erabili izan dute kalean azaltzen ziren aldarrikapen asko isilarazteko. Langilegoaren borroka, nuklearren aurkako mugimendua 80. hamarkadan, intsumisioa 90. hamarkadan, XXI.mendeko aldarrikapen asko: autodeterminazioa, independentzia, presoen eskubideak… etab luze bat. Euskal Herri aktibo honetan bai Frantsez bai Espainiako Estatuek erantzun bera eman dute: borren kolpe bortitzak; gasek sortutako azkura eta malkoak; presio handiko ur txorroten kolpe eta lesio ugariak; eta nola ez, urteetan zehar odol, min, erredurak, begi-galduak eta azkenekoz heriotza bera atzean utzi dituzten gomazko pilotak. Estatuak dituen arma errepresiboak ugariak dira eta hauek erabiltzeko agente eta dotazioak ere.

Hainbat datu, protokolo eta Europar Batasuneko gomendioetan galduta eman ahal ditugu beste hainbeste egun edo aste: pilotak 20 edo 25 m-tik gora jaurtiki daitezkeela... gerritik behera zuzendu behar direla... egoera berezietan bakarrik erabiltzekoak direla eta polizia dotazio berezituak… Inoren heriotzara heldu baino lehen argitu beharreko gaiak ziren, baina galdera bat gelditzen da beti azalpenik gabe: zer nolako borondatea dagoen hainbestetan eta hainbeste lekutan ditxozosko pilota horiek jaurtikitzeko gogo eta amorruaren atzean.

Pilotak ez dira beraz hegan egiten ateratzen, pertsona batek eragiten dio kolpekariari eta norabide batean zuzentzen du arma, polizia-buruzagi batek ematen du agindua, eta polítiko batzuek erantzunkizun osoa dute sortu nahi dituzten ondorioengatik. Garai bateko gerrako eskema jarraitzen ari dira: etsaiaren aurka edozein baliabide egokia da; kalean egiten diren aldarrikapenak badira ere, futbol partidu baten arira bada ere. Oraingo honetan egoera polítiko eta soziala bestelakoa dugu, baina badirudi batzuek aurrera begiratzeko ez dutela inolako asmorik eta tortikulisak jota Euskal Herriko etorkizun justo eta baketsua albo batera utzi nahi dutela. Tresnak oso garrantzitsuak izanik ere, intentzioa da balio duena eta batzuen lema aspaldi argi eta garbi ezagutzen dugu, gazteleraz esaten den moduan: “acoso y derribo”.