ONE: Ipuina

Euskal Herritik Euskal Hirira doa trena. Euskal Herriko geltokian igo zen Peru larruzko abarka zaharrekin eta metro bihurtu zen trenetik,  made-in-Tailandia zapata bikainekin  jaitsi zen. “Euskal Hiria kosmopolita, irekia eta plurala”  irakurri zuen Peru hiritarrak nasa gaineko iragarkian. Ibiltzen hasi orduko baina, zapatak horren erosoak ez zirela sentitu zuen. Edo behatzak lodiegiak edo zapata estuegiak. Ezin aurrera eta ezin atzera geltokiko jesarlekura joan zen zapatak begiratzera. Imitaziozko krokodilo-larruan etiketa ikusi zuen.

-Ño!, Zapatero. Honek bai  zurrek!  zapatari batek eginak eztire izengo ba!, baina haren oinaren neurrira seguru!.

Jesarlekuak jendez gainezka zeuden zapatak eskuetan.

 “Euskal Hiria kosmopolita, irekia eta plurala” 

 TXU:  Txapa

Herria hitza ordezkatu duen “Ciudadanos” hitzarekin ahoa bete-bete daukate gehienek, ezkerrekoek zein eskumakoek. Gaur egun lotsa ere ematen du Herria hitza aipatzea. Politikoki zuzen honela kantatuko genuke: “Hiria da gorputza, hizkuntza bihotza” edo “Ciudadanos unidos jamás serán vencidos”.

Jatorriz behintzat, burgesaren sinonimoa zen ziudadano hitza (hirian edo burgoan bizi zena). Burgesaren aldaera fiña besterik ez da ziudadanoa.

Iraultza frantsesetik hona eskubide zibil batzuen jabea zena zen ziudadanoa. Hasieran  goi-burgesiak monopolizatu zituen eskubide horiek.  Behe-burgesia begien aurrean ezin zuten ikusi  ere. Gero Robespierre izeneko ziudadanoak buru batzuk moztu zituen eta gauzak pixka bat berdintzera egin zuten. Hala ere, kapitalismoari (barkatu beste hitz madarikatu bat erabiltzearren) hegoak eman zizkion mentalitate berriak. Eskubide zibilen artean printzipalena bat zegoen: jabego pribatua.

Handik eta gaur arte, zer esango dugu ba? Ba batzuk behintzat sartzen joan direla edo garela ziudadanoen elite horretan. Hala ere, lurreko borobiltasunean ziudadano kopurua esku-ahur batean sartzen dira . Antzinako Grezian gertatzen zen bezalaxe esklabuen esklabutzan oinarritzen da gaur egun gutxiengo ziudadanoaren askatasuna eta ongizatea.

TRI: Postrea

Labea 200º iristeraino berotu. Labe-ontzi bat espainiar gurinez igurtzi. Savater arrautzaren zuringoa Calleja arrautzaren gorringoagaz nahastu. Diez larrosatxuaren petaloak gainetik bota eta Borboi koñaka kopakada batekin busti. Labean 10 minutu eta on egin! Ziudadano!